Index  BÄ°YOGRAFÄ°LER PROFESYONEL BÄ°YOGRAFÄ°LER |
| Åžerif Muhiddin Targan |
|
|
|
| Yazar Administrator | |
| Wednesday, 23 May 2007 | |
 Büyük Türk ud virtüözü 1892 yılında Ä°stanbul'da dünyaya geldi. Babası son Mekke Emiri Åžerîf Ali Haydar PaÅŸa'dır. Bu sebeple kendisi aynı zamanda Hz. Muhammed (sav)'in soyundan gelmektedir.Henüz çok küçük yaÅŸlarda ud çalmaya baÅŸlamış, on üç yaşına geldiÄŸinde ilerlemiÅŸ farklı tekniÄŸi ve üslubu ile kendinden söz ettirmeye baÅŸlamıştır. Tahsilini Ä°stanbul'da Hukuk ve Dar-ül Fünun'un edebiyat fakültelerinde üstün baÅŸarı ile tamamlamıştır. Mûsikî eÄŸitimine Zekai-zâde Ahmet Irsoy'dan makam ve usul dersleri alarak, Ali Rıfat ÇaÄŸatay'dan Türk Mûsikîsi klasik eserlerini meÅŸk ederek devam etmiÅŸ, ve kendi gayretleri ile de üstadları tarafından dâhî olarak nitelendirilmiÅŸtir. Bu yıllarda ileride kendisinden ud'da saÄŸladığı baÅŸarılardan söz ettirdiÄŸi gibi viyolonsel çalmaya ve aynı dehayı bu alanda da göstermeye baÅŸlamıştır. Artık Ud'da ve Viyolonsel'de virtüözlüÄŸe yükselen Åžerîf Muhiddîn TARGAN bestekarlığa baÅŸlamıştır. 1919 ve 1956 yılları arasında halen günümüzde çalınan birçok ÅŸarkı ve saz eseri formunda eserler bestelemiÅŸtir. Üstadın , geleneksel olan klasik üslubun dışında Ud'dan çıkabilecek tüm sesleri ritmik ve melodik olarak bestelemesi Ud'a çok farklı bir bakış açısı getirmiÅŸtir. Bunun sebebi eserlerinin gayet ritmik ve canlı olmasıdır. Üstad , 1924 yılında Amerika'ya gitmiÅŸtir. Amerika yolculuÄŸu sırasında gemide KoÅŸan Çocuk isimli son derece önemli bir eser bestelemiÅŸtir. Bu eser ve diÄŸer eserleri ile Amerika'da sanat camiası tarafından çok beÄŸeni kazanmıştır. 13 Kanunuevvel 1928 yılında yirmiye yakın Amerikan müzik eleÅŸtirmenlerinin de bulunduÄŸu meÅŸhur Town Hall konser salonunda programında Bach,Debussy,Ravel ve Popper gibi büyük batılı bestekarların ve kendi bestelediÄŸi ÅŸaheserlerinde yer aldığı bir solo konser vermiÅŸtir. Bu konser sonunda dinleyiciler ve eleÅŸtirmenler tarafından büyük bir beÄŸeni ile dakikalarca alkışlanmıştır. Amerikanın önemli gazetelerinden Newyork Times ve Herald Tribune bu konser hakkında "Targan ÅŸimdiye kadar iÅŸitilmemiÅŸ bir üslup ve teknikle muhteÅŸem bir konser vermiÅŸtir" baÅŸlığını atmıştır. Yıllar 24.AÄŸustos.1954 yılında The Newyork Herald Tribune gazetesini müzik kısmında Amerika'nın iki ünlü müzisyeni ve eleÅŸtirmeni olan Godousky ve Kreisler Åžerîf Muhiddîn Targan'dan bahsederken aynen ÅŸu ifadeyi kullanmışlardır ; "Åžerîf Muhiddîn ud'da , Paganini'nin kemanda yaptığı inkılabı yapmıştır.." Üstad bu çalışmaları ve ses getiren konserleri yaparken yorgunluk nedeni ile rahatsızlandı. 1932 yılında Thyroid ameliyatı geçirdi. Doktorları kendisine uzunca bir müddet için konser ve çalışmayı yasakladılar. Targan bunun üzerine Ä°stanbul'a dönmek zorunda kaldı. 1934 yılında Ä°stanbul Fransız Tiyatrosunda bir konser verdi. Bu konser yıllarca konuÅŸuldu ve hakkında onlarca makale yazıldı. 1936 yılında Irak hükümetinin daveti üzerine BaÄŸdat'da ÅŸark ve garp mûsikîsini ihtiva eden konservatuarı kurdu. Bu konservatuarın baÅŸkanlığını on iki yıl boyunca yaptı. Hastalığı devam ettiÄŸi için tekrar Ä°stanbul'a dönmek zorunda kaldı. Burada Åžark ve Garp mûsikîsi ilmi kurulu baÅŸkanlığında bulundu. Ä°ki yıl sonrada istifa etti.(!) 8.Nisan.1950 yılında kıymetli ses sanatkarı Safiye Ayla hanımefendi ile evlendi. Åžerîf Muhiddîn TARGAN'ın büyük ÅŸair Mehmed Akif ERSOY ile derin bir arkadaÅŸlığı vardı. Hatta Targan Amerika'ya gittiÄŸinde Mehmed Akif böylesine büyük bir ustanın Türkiye'de olamaması ve sanatını icra edememesine(!) üzülmüÅŸ ve Targan'a ithafen su ÅŸiiri yazmıştır ; Åžarka Davet Yanık baÄŸrında, yıllardır, kanar mızrabın yadı , Gel ey biçare Åžark'ın, Åžark'a küsmüÅŸ evladı. Zaman ıssız, mekan ıssız, görünmez kimse meydanda, Gel ey dahi-i gaip, san'atın pek bikes arkanda . Bütün cevvinde ölgün ruhu inler bir derin ye'sin, Bu viran kubbe yüksek bir figan ister ki ses versin. Zaman artık senin... Gel de yükselt öyle bir vaha, Bu ıssız çölde haib inliyen binlerce ervaha. Gel ey Peygamber'in fevk-al-beÅŸer fıtratta evladı, Uyansın, gel ki, mızrabınla Åžark'ın dalgın eb'adı. Åžerîf Muhiddîn "Hocama" diyerek bazı eserlerini Mehmed Akif'e ithaf etmiÅŸtir. Åžerîf Muhiddîn TARGAN bestekarlığı ve icracılığı yanında çok usta bir ressam idi. Portre ve peysaj çalışmaları sergilerde gösterilmiÅŸtir. Yaptığı portleler halen müzelerde sergilenmektedir. Büyük sanatçı Üstad Åžerîf Muhiddîn TARGAN 13.Eylül.1967 yılında Ä°stanbul'da vefat etmiÅŸtir. Üstad'ın vefatından sonra eserleri, üslubu, tekniÄŸi hatta hayat tarzı ve kiÅŸiliÄŸi kendinden sonra gelen Ud sanatkarları için örnek olmuÅŸtur. Kendinden, icrasından ve eserlerinden etkilenmeyen ud sanatkarı yoktur. BestelediÄŸi Temrinler, KoÅŸan Çocuk , Çocuk Havası , Etüdler , Nihavent Saz Semaisi , Dügah Saz Semaisi , Kanatlarım Olsaydı , Ferahfeza Saz Semaisi , Irak Saz Semaisi gibi eserlerin herbiri ayrı ayrı birer ÅŸaheserdir. Özellikle KoÅŸan Çocuk isimli saz eseri bütün bunların içerisinde ayrı bir yer taşır. Öyle ki bu eseri tam manası ile icra etmek virtüözlüÄŸün yarısı sayılır. Aynı zamanda 1920 yılında yazmaya baÅŸladığı birde Ud metodu vardır. |