| Orhan Veli Kanık |
| Yazar Administrator | |
| Thursday, 24 May 2007 | |
Cumhurhurbaşkanlığı Armoni Orkestrası Şefi Mehmet Veli Kanık'ın oğlu olarak İstanbul'da doğan Orhan Veli, Ankara Gazi Lisesi'ni bitirdi ve bir süre İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümüne devam etti ancak öğrenimini yarıda bırakarak PTT Genel Müdürlüğü'ne girdi. Milli Eğitim Bakanlığı'nın Tercüme Bürosu'nda da çalışan Orhan Veli'nin ilk şiirleri 1936 yılında Varlık dergisinde yayınlandı. İlk şiirleri biçim ve içerik açısından geleneksel özellikler taşımakla birlikte şair Fransız sembolistlerinin etkisinde kalmıştır. Orhan Veli yalnızlık, sevda, umutsuzluk, doğa sevgisi, kaçış ve sıkıntı gibi temaları bireysel düzeyde ve romantik yaklaşımla ele alır. Hümanist ve demokrat dünya görüşü eserlerine de yansımıştır. Şiiri "insanın beş duyusuna değil, kafasına hitap eden bir söz sanatı" olarak tanımlayan Orhan Veli, kendisi gibi düşünen Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat'la birlikte 'Garip' akımının öncülüğünü yapmıştır. Eski şiir kalıplarına ve temalarına karşı çıkarak 'Garip' adlı kitapta eserlerini toplayan şair, şiirlerinde ölçü ve uyak kullanmamıştır. Garip'te yer alan şiirlerin müzik ve ritimden uzak olduğu, mümkün olduğunca yalın bir dille aktarıldığı ve popülist bir özellik taşıdığı görülür. Diğer kitaplarında Garip'i aşmaya yönelmiş olsa da bütünüyle ondan kurtulamayan şair, Türk şiir sanatını tarihinde önemli bir yere sahiptir. O zamana kadar kullanılmayan konuları ve temaları şiirimize sokmuş, gülmece ve mizahtan yararlanmıştır. Emeğe duyulan saygıyı, küçük burjuva ve sıradan insanlarla halkın sıkıntılarını dile getiren gereksiz süs ve sözcük oyunlarından kaçan, halk diline ve deyişlerine yer veren, eleştirel bir şiir anlayışı oturtmuştur. (1914-1950)
|